Bolt leert lopen 45 min Programma's lezen en naspelen. De leerling legt de fiches op het bord (of kijkt alleen) en schuift de pion bij elke pijl één vakje. Bij Sams programma leert de leerling debuggen : precies aanwijzen bij welke pijl het misgaat, en dan zo weinig mogelijk veranderen. Op het tweede bord is de kortste weg niet de rechtste weg: Bolt moet om de muur heen.
Vragen voor het gesprek Hoe vond je de pijl waar Sams programma misging? Hoe wist je zeker dat jouw programma op het tweede bord het kortste was? Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Professor Pi de baas van de Denkclub Welkom bij de Denkclub! Dit is Bolt , onze robot. Bolt doet precies wat je zegt. Niet meer en niet minder. Jij gaat hem programmeren! Zo werkt Bolt • Een programma is een rij pijlen: • Bij elke pijl gaat Bolt één vakje die kant op. • Op een muur kan Bolt niet staan. Dan botst hij en stopt het programma. • Op het bord: blauw is Bolt, groen is de batterij, bruin is een muur. Leg een pion op het vakje van Bolt. Schuif hem bij elke pijl een vakje mee. A B C D E 1 2 3 4 5 A1 B1 C1 D1 E1 A2 B2 C2 D2 E2 A3 B3 C3 D3 E3 A4 B4 C4 D4 E4 A5 B5 C5 D5 E5
Bord 1. Bolt staat op A1. De batterij ligt op D4.
1 Bolt voert dit programma uit. Op welk vakje staat Bolt aan het eind?
Uitwerking A1, dan B1, C1, C2 en C3.
Veelgemaakte fouten Verwisselt kolom en rij en schrijft 3C of B4.
2 Nu dit programma. Op welk vakje staat Bolt aan het eind?
Uitwerking Naar beneden tot A5, dan naar rechts tot E5, dan één omhoog: E4.
Veelgemaakte fouten E5: vergeet de laatste pijl omhoog. Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Sam snel, maar soms te snel Ik heb al een programma naar de batterij! Drie naar rechts, drie naar beneden. Klaar! Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Noor precies, rekent alles na Ik speel het eerst na met de pion. Pijl voor pijl...
3 Speel het programma van Sam na. Bij welke pijl botst Bolt tegen een muur?
A Bij de 3e pijl
B Bij de 4e pijl
C Bij de 5e pijl
D Bolt botst nergens
Antwoord: B (Bij de 4e pijl)
Uitwerking Na drie keer
4 Verbeter het programma van Sam. Gebruik dezelfde pijlen, maar in een andere volgorde. Schrijf je programma op.
Tip: Hoe kan Bolt om de muur op D2 heen?
Geen vast antwoord
Toelichting Drie goede programma's (allemaal 3 keer
Veelgemaakte fouten Beoordelingscriteria Het programma brengt Bolt zonder botsen naar D4 Het gebruikt dezelfde zes pijlen als Sam
5 Welke programma's brengen Bolt naar de batterij, zonder te botsen? Kleur alle goede rondjes.
Uitwerking A botst bij de 2e pijl (B2) B komt bij D4 C botst bij de 4e pijl (D2), dat is Sams programma D komt bij D4 E botst bij de 3e pijl (B3)
Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Professor Pi de baas van de Denkclub Nu een lastiger bord. Bolt staat weer op A1. De batterij ligt achter een lange muur. A B C D E 1 2 3 4 5 A1 B1 C1 D1 E1 A2 B2 C2 D2 E2 A3 B3 C3 D3 E3 A4 B4 C4 D4 E4 A5 B5 C5 D5 E5
Bord 2. Bolt staat op A1. De batterij ligt op B4.
Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Sam snel, maar soms te snel Makkelijk. De batterij is heel dichtbij. Het kortste programma is: Maar vier pijlen!
6 Schrijf het kortste programma waarmee Bolt de batterij haalt, zonder te botsen.
Tip: Waar is een gat in de muur?
Geen vast antwoord
Toelichting
Dit is het enige kortste programma: via D1 naar beneden, onderlangs terug naar B5 en dan omhoog.
Veelgemaakte fouten Sams programma: de 2e pijl gaat naar B2, een muur. Beoordelingscriteria Het programma brengt Bolt zonder botsen naar B4 Het heeft 10 pijlen (een langer programma dat werkt is ook goed, maar niet het kortste)
7 Hoeveel pijlen heeft het kortste programma?
Doorvragen Waarom is het kortste programma hier veel langer dan vier pijlen? Hoe weet je zeker dat het niet korter kan? Extra uitdaging Op bord 1 zijn er precies drie programma's van 6 pijlen die Bolt zonder botsen bij de batterij brengen. Vind ze alle drie.
Terugblik. Aan het eind van dit deel vult de leerling op het antwoordblad een korte terugblik in: hoe moeilijk en hoe leuk het was, hoeveel hulp nodig was, en wat de leerling er nog over kwijt wil. Er is geen goed of fout. Gebruik het om de leerling bij te sturen en als begin van een gesprek met de leerling.
Herhaal! 45 min Herhaal (een lus) maakt een programma korter. De leerling schrijft een herhaal-programma uit, telt de pijlen (Sam telt 4 + 3 in plaats van 4 × 3) en herkent een herhaal-patroon in een lang programma. Daarna vergelijkt de leerling twee programma's: werken ze allebei, en welk is beter? Er is geen vast antwoord op "beter", het gaat om de argumenten.
Vragen voor het gesprek Waarom is herhaal handig? Wanneer kun je het gebruiken? Welk programma vond jij beter, dat van Sam of dat van Noor? Waarom? Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Professor Pi de baas van de Denkclub Lange programma's schrijven is saai. Daarom kent Bolt een toverwoord. Herhaal! Herhaal herhaal 3 keer: betekent: doe drie keer. Dus: Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Sam snel, maar soms te snel Bij dit programma doet Bolt 7 pijlen. Want 4 + 3 = 7. herhaal 4 keer:
8 Hoeveel pijlen doet Bolt echt bij dit programma?
herhaal 4 keer:
Tip: Schrijf het programma helemaal uit en tel.
Uitwerking
Veelgemaakte fouten 7: telt zoals Sam 4 + 3. 4: telt alleen het aantal keer herhalen.
9 Welk programma doet precies hetzelfde als dit programma?
A herhaal 3 keer:
B herhaal 2 keer:
C herhaal 3 keer:
D herhaal 6 keer:
Antwoord: A (herhaal 3 keer:
Uitwerking Het stukje
Doorvragen Hoe vind je het stukje dat steeds terugkomt? A B C D E F 1 2 3 4 5 6 A1 B1 C1 D1 E1 F1 A2 B2 C2 D2 E2 F2 A3 B3 C3 D3 E3 F3 A4 B4 C4 D4 E4 F4 A5 B5 C5 D5 E5 F5 A6 B6 C6 D6 E6 F6
Bord 3. Bolt staat op A1. De batterij ligt op F6.
10 Bolt voert dit programma uit. Op welk vakje staat Bolt aan het eind?
herhaal 3 keer:
Uitwerking
Veelgemaakte fouten B2: doet Doet eerst alle drie de Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Professor Pi de baas van de Denkclub Sam en Noor schrijven allebei een programma om Bolt op bord 3 naar de batterij op F6 te brengen. Wie Programma Sam Noor herhaal 5 keer:
11 Speel beide programma's na op bord 3. Wie brengt Bolt bij de batterij?
A Alleen Sam
B Alleen Noor
C Allebei
D Geen van beiden
Antwoord: B (Alleen Noor)
Uitwerking Sam botst bij de 3e pijl op de muur op D1. Noor gaat als een trap: B1, B2, C2, C3, D3, D4, E4, E5, F5, F6.
12 Stel dat er geen muren op het bord staan. Dan komen ze allebei bij de batterij. Welk programma vind jij dan beter? Leg uit waarom.
Geen vast antwoord
Toelichting Beide keuzes zijn goed. Sam kan zeggen dat je zijn programma zonder nadenken kunt naspelen; Noor dat het korter is en dat je minder snel een pijl vergeet.
Beoordelingscriteria Kiest een programma en geeft een echte reden (korter om te schrijven, makkelijker te lezen, minder kans op fouten) Noemt ook een voordeel van het andere programma, of vergelijkt ze
13 Bolt staat nu op de batterij op F6. Schrijf een programma met herhaal dat hem terugbrengt naar A1. Let op de muren!
Tip: Speel je programma na met de pion, voordat je het opschrijft.
Geen vast antwoord
Toelichting Allebei goed:
herhaal 5 keer: herhaal 5 keer: Beoordelingscriteria Gebruikt herhaal Bolt komt op A1 zonder te botsen Extra uitdaging Bolt staat op A1 van een leeg bord van 6 bij 6. Hij voert dit programma uit: herhaal 3 keer: Bij welke pijl valt Bolt van het bord? Terugblik. Aan het eind van dit deel vult de leerling op het antwoordblad een korte terugblik in: hoe moeilijk en hoe leuk het was, hoeveel hulp nodig was, en wat de leerling er nog over kwijt wil. Er is geen goed of fout. Gebruik het om de leerling bij te sturen en als begin van een gesprek met de leerling.
Bolt gaat naar huis 45 min Eerst de terugweg: Noors truc is een echt algoritme (lees het programma achterstevoren en draai elke pijl om). De terugweg langs dezelfde weg is altijd veilig, want Bolt komt alleen op vakjes waar hij al stond. Daarna maakt de leerling zelf: een programma voor een klasgenoot en een eigen bord met muren. Laat een klasgenoot echt naspelen; dat is de beste test.
Vragen voor het gesprek Waarom werkt Noors truc altijd, ook met muren? Kon je klasgenoot jouw programma naspelen? Kwam Bolt waar jij dacht? Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Professor Pi de baas van de Denkclub Bolt is een wandeling gaan maken. Nu is zijn batterij bijna leeg en moet hij naar huis. Zijn huis is op A1 . A B C D E 1 2 3 4 A1 B1 C1 D1 E1 A2 B2 C2 D2 E2 A3 B3 C3 D3 E3 A4 B4 C4 D4 E4
14 Bolt liep van huis dit programma. Op welk vakje staat hij nu?
Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Sam snel, maar soms te snel Terug naar huis? Doe gewoon hetzelfde programma nog een keer!
15 Welk programma brengt Bolt van D3 veilig terug naar huis op A1?
A
B
C
D
Uitwerking A botst meteen: de 1e pijl gaat naar D2, een muur B gaat terug langs dezelfde weg: C3, C2, C1, B1, A1 C botst bij de 2e pijl op B3 D gaat verder weg en valt bij de 2e pijl van het bord
Veelgemaakte fouten D: denkt zoals Sam dat hetzelfde programma ook terugbrengt. Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Noor precies, rekent alles na Ik heb een truc voor de terugweg. Lees het programma van achter naar voor . En draai elke pijl om .
16 Bolt liep dit programma. Welk programma krijg je met de truc van Noor?
Tip: Schrijf eerst de pijlen van achter naar voor. Draai daarna elke pijl om.
Uitwerking Van achter naar voor: Elke pijl om:
Veelgemaakte fouten B: draait wel elke pijl om, maar leest niet van achter naar voor. C: leest wel van achter naar voor, maar draait de pijlen niet om. D: komt wel thuis op een leeg bord, maar langs een andere weg.
17 De truc van Noor brengt Bolt altijd veilig thuis, ook als er muren op het bord staan. Leg uit waarom.
Geen vast antwoord
Toelichting "Hij loopt zijn eigen voetstappen terug" is een prima uitleg voor groep 4.
Beoordelingscriteria Ziet dat Bolt terug over precies dezelfde vakjes loopt Legt uit dat daar geen muren kunnen staan, want daar stond hij net nog Notionists Zoish https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ Remix of “Notionists” (https://heyzoish.gumroad.com/l/notionists) by “Zoish”, licensed under “CC0 1.0” (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) Professor Pi de baas van de Denkclub Nu ben jij de programmeur! Bedenk een programma voor een klasgenoot. Hij of zij speelt het na met de pion. A B C D E F 1 2 3 4 5 6 A1 B1 C1 D1 E1 F1 A2 B2 C2 D2 E2 F2 A3 B3 C3 D3 E3 F3 A4 B4 C4 D4 E4 F4 A5 B5 C5 D5 E5 F5 A6 B6 C6 D6 E6 F6
Bord 5. Bolt staat op A1. De batterij ligt op F4.
18 Schrijf een programma voor bord 5 dat Bolt naar de batterij brengt. Gebruik minstens één keer herhaal . Laat een klasgenoot het naspelen. Komt Bolt bij de batterij?
Tip: Speel je programma eerst zelf na. Botst Bolt nergens?
Geen vast antwoord
Toelichting Er zijn veel goede programma's. De kortste hebben 8 pijlen:
Met herhaal bijvoorbeeld: herhaal 3 keer:
Beoordelingscriteria Het programma brengt Bolt zonder botsen naar F4 Er staat minstens één herhaal in, die klopt De klasgenoot heeft het nagespeeld
19 Ontwerp je eigen bord van 5 bij 5 vakjes. Teken Bolt, een batterij en minstens vier muren. Maak het lastig, maar de batterij moet wel te bereiken zijn!
Geen vast antwoord
Beoordelingscriteria Een bord van 5 bij 5 met Bolt, een batterij en minstens vier muren De batterij is te bereiken De muren maken de weg echt langer of lastiger (niet zomaar ergens)
20 Schrijf het kortste programma voor jouw bord. Laat een klasgenoot zoeken naar een korter programma. Lukt dat?
Geen vast antwoord
Beoordelingscriteria Het programma past bij het eigen bord en botst nergens Het is echt het kortste, of de leerling heeft het verbeterd na de klasgenoot Extra uitdaging Ontwerp een bord waarop er maar één vakje tussen Bolt en de batterij zit. Toch heeft het kortste programma 10 pijlen . Kan dat?
Terugblik. Aan het eind van dit deel vult de leerling op het antwoordblad een korte terugblik in: hoe moeilijk en hoe leuk het was, hoeveel hulp nodig was, en wat de leerling er nog over kwijt wil. Er is geen goed of fout. Gebruik het om de leerling bij te sturen en als begin van een gesprek met de leerling.