tempono
Account makenInloggen
Bibliotheek/De tafelbouwers/Docentweergave

Opslaan met een account

Met een gratis account sla je deze bundel op in je eigen materiaal: afdrukken, aanpassen en de antwoorden van je leerlingen nakijken.

Account maken Inloggen

De tafelbouwers

Groep 4 · rekenen · De tafels · 225 min

1. Het fundament 45 min

JetuitvoerderbijBouwbedrijfTafeltorenWelkombijBouwbedrijfTafeltoren!Webouweneentorenmettienverdiepingen.Elkeverdiepingiseentafel.
JetuitvoerderbijBouwbedrijfTafeltorenVierverdiepingenliggenalklaar.Diekenjeal.Metdievierbouwjealleandere.Jehoeftdusnietallesuitjehoofdteleren.
tafelvan1tafelvan2tafelvan3tafelvan4tafelvan5tafelvan6tafelvan7tafelvan8tafelvan9tafelvan10klaarnogbouwenDeTafeltoren.Deblauweverdiepingenzijnhetfundament.
VerdiepingZobouwjehemVoorbeeldtafelvan1hetgetalzelf1×8=8tafelvan2hetdubbele2×8=16tafelvan10zetereen0achter10×8=80tafelvan5dehelftvandetafelvan105×8=40
1

Reken 5 × 9 uit met de tafel van 10. Schrijf je stappen op.

Viadetafelvan10=10×9=90dehelftvan90=4545

Antwoord: 45

Viadetafelvan10=10×9=90dehelftvan90=4545

Veelgemaakte fouten

  • 50: de leerling neemt de helft van 100 in plaats van de helft van 90.
2

En 5 × 7?

Tip: Wat is 10 × 7? En de helft daarvan?

35

Antwoord: 35

Dit is het tafelplein. Op elk hokje hoort een som, zoals 3 × 4 of 7 × 9. De blauwe hokjes kun je al met het fundament. De witte moet je nog bouwen.

1122334455667788991010×Hettafelplein.Rij3enkolom4kruisenophethokjevan3×4.
3

Hoeveel witte hokjes zijn er?

Tip: Ze vormen samen een vierkant. Hoeveel hokjes is het breed?

36

Antwoord: 36

Uitwerking

De witte hokjes zijn de rijen 3, 4, 6, 7, 8 en 9 met dezelfde kolommen: 6 × 6 = 36. Ze liggen niet naast elkaar, maar samen zijn het 6 rijen van 6.

4

Hoeveel sommen van het plein kun je al met het fundament?

64

Antwoord: 64

Uitwerking

100 hokjes, 36 wit: 100 − 36 = 64.

Veelgemaakte fouten

  • 40: de leerling telt alleen de vier blauwe rijen (4 × 10) en vergeet de kolommen.
  • 80: de leerling telt rijen en kolommen apart (40 + 40) en telt de hokjes waar ze kruisen dubbel.
Extrabouwopdracht3×4en4×3zijnhetzelfdegebouw:alsjeeréénweet,weetjedeander.Hoeveelverschillendesommenmoetjedannogbouwen?

2. Hoger bouwen met verdubbelen 45 min

JetuitvoerderbijBouwbedrijfTafeltorenEenverdiepinghogerbouwengaatvaakmetverdubbelen.Kijkmaarnaar4×7.
2×7=142×7=144×7istweekeer2×7.Hetdubbelevan14is28.
5

Reken 4 × 8 uit op twee manieren: met dubbel-dubbel, en via de tafel van 5.

Dubbel=Via×5=Hethandigstvondik:DubbelVia×52×8=16dubbel:32325×8=4040−8=3232

Antwoord: 32 (2 manieren)

Dubbel=Via×5=Hethandigstvondik:DubbelVia×52×8=16dubbel:32325×8=4040−8=3232

Doorvragen

  • Welke manier vond je het handigst? Is dat bij 4 × 9 ook zo?

De tafel van 8 ligt nog een verdieping hoger. Verdubbel de tafel van 4 nog een keer.

6

Reken 8 × 6 uit.

Tip: 4 × 6 = 24. Wat is het dubbele?

48

Antwoord: 48

Uitwerking

2 × 6 = 12, dubbel 24, dubbel 48.

7

Bouw 8 × 7 door drie keer te verdubbelen. Schrijf elke stap op.

Driekeerverdubbelen=dubbel7=14dubbel14=28dubbel28=5656

Antwoord: 56

Driekeerverdubbelen=dubbel7=14dubbel14=28dubbel28=5656

De tafel van 3 bouw je anders: eerst de tafel van 2, en dan nog één keer erbij. 3 × 6 is 2 × 6 = 12, en dan nog 6: 18.

8

Reken 3 × 8 uit op twee manieren: via de tafel van 2 en één erbij, en via de tafel van 5.

Via×2=Via×5=Hethandigstvondik:Via×2Via×52×8=1616+8=24245×8=402×8=1640−16=2424

Antwoord: 24 (2 manieren)

Via×2=Via×5=Hethandigstvondik:Via×2Via×52×8=1616+8=24245×8=402×8=1640−16=2424
Briefje van de vorige leerling-bouwer8×6?Eerst4×6=24.Dandubbel,duser4bij:28.
9

Wat ging er mis op het briefje?

A 4 × 6 is niet 24

B Dubbel is niet er 4 bij, maar er nog eens 24 bij

C Je kunt 8 × 6 niet bouwen uit 4 × 6

D Er ging niets mis

ABCD

Antwoord: B (Dubbel is niet er 4 bij, maar er nog eens 24 bij)

Uitwerking

Het dubbele van 24 is 24 + 24 = 48.

Veelgemaakte fouten

  • Kiest D: de leerling controleert niet of 28 kan kloppen. Vraag: 5 × 6 is al 30, kan 8 × 6 dan 28 zijn?
ExtrabouwopdrachtBouw8×9inmaartweestappen.

3. Erbij en eraf 45 min

JetuitvoerderbijBouwbedrijfTafeltorenSomsbouwjeneteenverdiepingtehoog.Danhaaljeerweerwataf.
10rijenvan7:10×7=70éénrijvan7eraf9×7:bouw10×7enhaaleréénrijvan7af.70−7=63.
10

Reken 9 × 7 uit op twee manieren: via de tafel van 10, en via de tafel van 5.

Via×10=Via×5=Hethandigstvondik:Via×10Via×510×7=7070−7=63635×7=354×7=2835+28=6363

Antwoord: 63 (2 manieren)

Via×10=Via×5=Hethandigstvondik:Via×10Via×510×7=7070−7=63635×7=354×7=2835+28=6363
Briefje van de vorige leerling-bouwer9×6?Makkelijk:10×6=60,endan9eraf.Dus51.
11

Wat ging er mis op het briefje?

A 10 × 6 is niet 60

B Er moet 6 af, niet 9: je haalt één rij van 6 weg

C Er moet 10 af

D Er ging niets mis

ABCD

Antwoord: B (Er moet 6 af, niet 9: je haalt één rij van 6 weg)

Uitwerking

60 − 6 = 54. Teken zo nodig 10 rijen van 6 en streep er één door.

De tafel van 6 bouw je vanaf de tafel van 5: één keer erbij. 6 × 4 is 5 × 4 = 20, en dan nog 4: 24.

12

Reken 6 × 8 uit.

Tip: 5 × 8 = 40. Hoeveel moet er nog bij?

48

Antwoord: 48

Uitwerking

5 × 8 = 40, en nog één keer 8: 48.

Veelgemaakte fouten

  • 46: de leerling telt er 6 bij in plaats van 8.

De tafel van 7 bouw je uit twee verdiepingen van het fundament tegelijk: de tafel van 5 en de tafel van 2.

13

Reken 7 × 6 uit met de tafel van 5 en de tafel van 2.

Tafelvan5entafelvan2=5×6=302×6=1230+12=4242

Antwoord: 42

Tafelvan5entafelvan2=5×6=302×6=1230+12=4242
14

Reken 7 × 8 uit op twee manieren die je zelf kiest.

Manier1=Manier2=Hethandigstvondik:Manier1Manier25×8=402×8=1640+16=565610×8=803×8=2480−24=5656

Antwoord: 56 (2 manieren)

Manier1=Manier2=Hethandigstvondik:Manier1Manier25×8=402×8=1640+16=565610×8=803×8=2480−24=5656

Toelichting

Ook goed: 8 × 7 met drie keer verdubbelen (14, 28, 56), of 7 × 7 = 49 en 7 erbij. Doortellen in zevens is geen bouwroute: vraag dan naar een kortere.

15

Welke route is het kortst voor 9 × 4?

A 10 × 4 = 40, en dan 4 eraf

B 5 × 4 = 20, 4 × 4 = 16, en dan 20 + 16

C 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4

ABC

Antwoord: A (10 × 4 = 40, en dan 4 eraf)

Toelichting

B klopt ook, maar heeft meer stappen. C is doortellen: lang, en elke stap kan een fout geven.

ExtrabouwopdrachtBouw7×7opdrieverschillendemanieren.

4. Mijn tafelkaart 45 min

JetuitvoerderbijBouwbedrijfTafeltorenElkebouwerheefteeneigenbouwboek.Numaakjijjetafelkaart.Schrijfbijelkesomderoutediejijhethandigstvindt.
16

Vul je tafelkaart in. Schrijf bij elke som je route en het antwoord.

SomMijnrouteAntwoord3×74×76×77×78×79×76×88×89×86×6

Uitwerking

Bijvoorbeeld:

  • 3 × 7: 2 × 7 = 14, + 7 = 21
  • 4 × 7: dubbel 14 = 28
  • 6 × 7: 5 × 7 = 35, + 7 = 42
  • 7 × 7: 5 × 7 + 2 × 7 = 35 + 14 = 49
  • 8 × 7: dubbel 28 = 56
  • 9 × 7: 70 − 7 = 63
  • 6 × 8: 40 + 8 = 48
  • 8 × 8: dubbel 32 = 64
  • 9 × 8: 80 − 8 = 72
  • 6 × 6: 30 + 6 = 36

Beoordelingscriteria

  • Bij elke som staat een route die van het fundament uitgaat (niet doortellen)
  • De routes kloppen en de antwoorden zijn goed
  • De leerling kiest per som, niet overal dezelfde route
17

Bij welke som was jouw route het langst? Schrijf de som op en hoeveel stappen het waren.

Uitwerking

Er is geen goed antwoord. Vaak zijn het 7 × 7, 7 × 8 of 6 × 7. Gebruik het antwoord voor de volgende taak.

JetuitvoerderbijBouwbedrijfTafeltorenEenpaarsommenblijvenlangomtebouwen.Diekunjebetergewoononthouden,alseenkant-en-klaresteen.Danhebjezealtijdbijje.
Eengeheugensteun•5,6,7,8:56=7×8.•7×7=49:"zevenzeven,negenenveertig,datrijmtbijna."•Ofbedenkeenplaatje,eenverhaalofeenliedje.
18

Kies drie sommen die je wilt onthouden. Bedenk bij elke som een geheugensteun.

SomAntwoordMijngeheugensteun

Geen vast antwoord

Toelichting

Kijk over een paar weken of deze drie sommen nu vanzelf gaan. Dan kan de leerling er drie nieuwe kiezen.

Beoordelingscriteria

  • Kiest sommen met een lange route (niet de makkelijkste)
  • Bij elke som een eigen geheugensteun
19

Waarom is het handig om 7 × 8 = 56 te onthouden, als je hem ook kunt bouwen?

A Dan ben je sneller en hoef je minder stappen te maken

B Bouwen mag eigenlijk niet

C Het is niet handig, bouwen is altijd beter

ABC

Antwoord: A (Dan ben je sneller en hoef je minder stappen te maken)

Doorvragen

  • Wanneer bouw je liever, en wanneer weet je het liever meteen? (Bij een lange som, zoals een redactiesom met veel stappen, is het fijn als de tafel vanzelf gaat.)
ExtrabouwopdrachtBouw6×6,7×7en8×8elkopeenmanierdiejenognietgebruikthebt.

5. De bouwkeuring 45 min

JetuitvoerderbijBouwbedrijfTafeltorenElketorenwordtgekeurdvoorermenseninmogen.Keurjijdebouwlijstvandevorigeleerling-bouwer?
RegelSomRouteAntwoordA4×92×9=18,dubbel36B9×810×8=80,endan9eraf71C6×75×7=35,endan7erbij42D8×44×4=16,dubbel32E7×95×9=45,endan2×9=18erbij53F3×62×6=12,endan3erbij15

De bouwlijst. Klopt elke regel?

20

Welke regels keur je af? Kies alle regels die niet kloppen.

A Regel A

B Regel B

C Regel C

D Regel D

E Regel E

F Regel F

ABCDEF

Antwoord: B (Regel B), E (Regel E), F (Regel F)

Uitwerking

B: er moet 8 af, niet 9 (72). E: de route klopt, maar 45 + 18 = 63. F: er moet 6 bij, niet 3 (18).

Veelgemaakte fouten

  • Keurt E goed: de leerling kijkt alleen of de route klopt, niet of er goed gerekend is. Vraag: kan 7 × 9 kleiner zijn dan 6 × 9?
21

Wat moet het antwoord van regel B zijn?

72

Antwoord: 72

22

In regel E is de route goed. Wat ging er dan mis?

A 5 × 9 is niet 45

B 2 × 9 is niet 18

C 45 + 18 is niet 53, maar 63

ABC

Antwoord: C (45 + 18 is niet 53, maar 63)

23

Wat moet het antwoord van regel F zijn?

18

Antwoord: 18

JetuitvoerderbijBouwbedrijfTafeltorenGoedgekeurd!Nujouwlaatsteopdracht.Eenklasgenootvindtdetafelvan9moeilijk.Maakeenbouwkaartdiehelpt.
24

Maak een bouwkaart voor de tafel van 9. Schrijf de route op, geef twee voorbeelden en schrijf op welke fout je moet vermijden.

Geen vast antwoord

Toelichting

Laat de leerling de kaart uitproberen bij een klasgenoot. Werkt de uitleg, zonder dat de maker erbij helpt?

Beoordelingscriteria

  • De route is duidelijk, zodat een klasgenoot hem kan volgen (bijvoorbeeld "10 keer, en dan één keer eraf")
  • Twee goede voorbeelden met elke stap opgeschreven
  • Noemt de valkuil (het verkeerde getal eraf halen)
ExtrabouwopdrachtZoekeensomuitdetafelsdiejeopvierverschillendemanierenkuntbouwen.Schrijfallevierderoutesopjekladpapier.