De Denkclub: de snoepwinkel van Sam

Groep 4 · rekenen · Geld en winkelen · 135 min

Munten en briefjes 45 min

Je betaalt 7 cent met zo weinig mogelijk munten. Hoeveel munten heb je nodig?

Antwoord: 2

Uitwerking

Je betaalt 90 cent met zo weinig mogelijk munten. Hoeveel munten heb je nodig?

Antwoord: 3

Uitwerking

+ +

Veelgemaakte fouten

4: de leerling neemt 50 + 20 + 10 + 10 en ziet niet dat 20 + 20 korter is.

Je betaalt 18 euro met zo weinig mogelijk munten en briefjes. Hoeveel heb je er nodig?

Antwoord: 4

Uitwerking

+ + +

Met hoeveel munten betaalt Noor 40 cent?

Antwoord: 2

Uitwerking

Doorvragen

Waarom is beginnen met de grootste munt die past zo slim?

Je betaalt 38 euro met zo weinig mogelijk munten en briefjes. Hoeveel heb je er nodig?

Tip: Begin met het grootste briefje dat past. Hoeveel moet je dan nog?

Antwoord: 5

Uitwerking

+ + + + . Vijf stuks.

Veelgemaakte fouten

6: de leerling betaalt 8 euro met 5 + 1 + 1 + 1 of met 2 + 2 + 2 + 2.

Alle manieren

Schrijf alle manieren op om 20 cent te betalen met munten van 10 cent en 5 cent.

Tip: Begin met zoveel mogelijk munten van 10 cent. Neem er dan steeds één minder.

Uitwerking

+
+ +
+ + +

Beoordelingscriteria

Alle 3 manieren, zonder dubbele (10 + 10, 10 + 5 + 5 en 5 + 5 + 5 + 5)
Er zit een systeem in (bijvoorbeeld steeds een munt van 10 cent minder)

Op hoeveel manieren kan Sam 20 cent betalen?

Antwoord: 3

Een kauwgombal kost 30 cent. Op hoeveel manieren kan Sam dat betalen met munten van 10 cent en 5 cent?

Antwoord: 4

Uitwerking

Met 3, 2, 1 of 0 munten van 10 cent. De rest betaal je met munten van 5 cent.

Een dropveter kost 50 cent. Op hoeveel manieren kan Sam dat betalen met munten van 10 cent en 5 cent?

Antwoord: 6

Uitwerking

Met 5, 4, 3, 2, 1 of 0 munten van 10 cent. Dat zijn 6 manieren.

Veelgemaakte fouten

5: de leerling vergeet de manier met alleen munten van 5 cent (of alleen van 10 cent).

Hoe weet je het aantal manieren voor 50 cent, zonder ze allemaal op te schrijven? Leg uit.

Geen vast antwoord

Beoordelingscriteria

Ziet het patroon, bij 10 cent meer komt er steeds één manier bij (3, 4, 5, 6)
Of legt uit dat je 0, 1, 2, 3, 4 of 5 munten van 10 cent kunt nemen, en dat dat 6 manieren zijn

De prijslijst 45 min

Hoeveel snoepjes kun je hoogstens kopen voor 10 euro?

Tip: Begin met het goedkoopste snoepje.

Antwoord: 4

Uitwerking

1 + 2 + 3 + 4 = 10. Een vijfde snoepje kan niet meer: het goedkoopste dat over is, kost 5 euro.

Welke snoepjes koopt Noor dan?

A Lolly, drop, koek en chocoladereep

B Lolly, drop, koek en snoepketting

C Grote zak snoep en chocoladereep

D Lolly, drop en grote zak snoep

Antwoord: A (Lolly, drop, koek en chocoladereep)

Veelgemaakte fouten

B: dat is 11 euro, 1 euro te veel.
D: dat kan wel (9 euro), maar het zijn maar 3 snoepjes.

Zoek alle manieren om precies 10 euro uit te geven. Van elk snoepje koop je er hoogstens één.

Tip: Begin met de grote zak snoep. Wat kun je er nog bij kopen voor 4 euro? Neem daarna de snoepketting als duurste.

Uitwerking

Grote zak + chocoladereep (6 + 4)
Grote zak + koek + lolly (6 + 3 + 1)
Snoepketting + chocoladereep + lolly (5 + 4 + 1)
Snoepketting + koek + drop (5 + 3 + 2)
Chocoladereep + koek + drop + lolly (4 + 3 + 2 + 1)

Beoordelingscriteria

Alle 5 manieren, zonder dubbele (6 + 4, 6 + 3 + 1, 5 + 4 + 1, 5 + 3 + 2, 4 + 3 + 2 + 1)
Elke manier is precies 10 euro, en geen snoepje staat twee keer in één manier
Er zit een systeem in (bijvoorbeeld op het duurste snoepje)

Op hoeveel manieren kun je precies 10 euro uitgeven?

Antwoord: 5

Is dat een nieuwe manier?

A Ja, want hij begint met de koek.

B Nee, het zijn dezelfde snoepjes als drop, koek en snoepketting.

C Nee, want het is geen 10 euro.

Antwoord: B (Nee, het zijn dezelfde snoepjes als drop, koek en snoepketting.)

Aanbiedingen

Sam heeft drie aanbiedingen op het bord geschreven. Nu mag je wel meer van hetzelfde kopen.

Hoeveel euro kosten 4 koeken als je ze los koopt?

Antwoord: 12 euro

Uitwerking

3 + 3 + 3 + 3 = 12 euro. Met de aanbieding betaal je 10 euro, dus 2 euro minder.

Bij welke aanbieding bespaar je de meeste euro's?

Tip: Reken bij elke aanbieding uit wat je los zou betalen.

A Koeken

B Lolly's

C Chocoladerepen

D Ze zijn alle drie even voordelig

Antwoord: A (Koeken)

Uitwerking

Koeken: los 12 euro, aanbieding 10 euro. Je bespaart 2 euro.
Lolly's: los 5 euro, aanbieding 4 euro. Je bespaart 1 euro.
Chocoladerepen: los 8 euro, aanbieding 7 euro. Je bespaart 1 euro.

Noor wil 3 koeken. Wat kost het minst geld?

A 3 koeken los kopen

B De aanbieding van 4 koeken

C Het kost allebei evenveel

Antwoord: A (3 koeken los kopen)

Uitwerking

3 koeken los kost 9 euro. De aanbieding kost 10 euro. Los is 1 euro goedkoper.

Sam zegt dat je met de aanbieding voor 1 euro meer een hele koek extra krijgt. Wat zou jij doen? Leg uit waarom.

Geen vast antwoord

Toelichting

Beide keuzes zijn goed, als de uitleg klopt. Sams zin "een aanbieding is altijd goedkoper" klopt in elk geval niet.

Beoordelingscriteria

Maakt een keuze en rekent goed (los 9 euro, aanbieding 10 euro)
Geeft een reden die past bij de keuze (een koek extra voor 1 euro is goedkoop, of je wilt er maar 3 en geeft liever niets extra uit)

Wisselgeld en het feest 45 min

Een koek kost 3 euro. Je betaalt met een briefje van 10 euro . Hoeveel krijg je terug?

Antwoord: 7 euro

Een snoepslang kost 65 cent. Je betaalt met een munt van 1 euro . Hoeveel krijg je terug?

Tip: 1 euro is 100 cent. Tel op van 65 naar 70, en dan naar 100.

Antwoord: 35 cent

Uitwerking

Van 65 naar 70 is 5 cent, van 70 naar 100 is 30 cent. Samen 35 cent.

Veelgemaakte fouten

45: de leerling rekent 100 − 65 en maakt een fout bij het tiental.

Hoeveel moet Sam echt teruggeven?

Antwoord: 7 euro

Wat doet Sam fout?

A Hij telt 13 ook mee. Maar dat is wat de klant al betaald heeft.

B Hij moet bij 20 beginnen met tellen.

C Hij doet niets fout.

Antwoord: A (Hij telt 13 ook mee. Maar dat is wat de klant al betaald heeft.)

Doorvragen

Tel de sprongen op een getallenlijn van 13 naar 20. Hoeveel sprongen zijn het?

Sam geeft 35 cent terug, met zo weinig mogelijk munten. Hoeveel munten geeft hij?

Antwoord: 3

Uitwerking

+ +

De verdwenen munt

In Sams spaarpot zitten 4 munten. Samen is het 80 cent. Hij schudt de pot leeg en vindt er maar drie:

Welke munt is verdwenen?

Antwoord: B ()

Uitwerking

50 + 20 + 5 = 75 cent. Van 75 naar 80 is 5 cent.

Welke munten heeft Noor?

Tip: Zijn het 3 munten? Is het samen 70 cent? Bestaan die munten wel?

A 50 cent, 10 cent en 10 cent

B 20 cent, 20 cent en 20 cent

C 50 cent en 20 cent

D 20 cent, 20 cent en 30 cent

Antwoord: A (50 cent, 10 cent en 10 cent)

Veelgemaakte fouten

B: dat is 60 cent, en alle drie zijn hetzelfde.
C: dat is wel 70 cent, maar maar 2 munten.
D: een munt van 30 cent bestaat niet.

Doorvragen

Is er nog een andere oplossing? Hoe weet je dat zeker? (Nee, 50 + 10 + 10 is de enige.)

Het feest van de Denkclub

De feestwinkel. Van alles mag je er zoveel kopen als je wilt.

Maak een boodschappenlijst voor het feest. Geef niet meer uit dan 20 euro. Reken bij elke regel uit wat het samen kost, en zet onderaan het totaal.

Tip: Voor 4 kinderen koop je van snoep en drinken er steeds 4. Wat kost dat?

Uitwerking

Er zijn veel goede plannen. Twee voorbeelden:

4 pakjes drinken (4 euro), 4 lolly's (4 euro) en 4 koeken (12 euro). Totaal 20 euro.
4 pakjes drinken (4 euro), 4 zakjes drop (8 euro), 1 slinger (4 euro) en 1 zakje ballonnen (2 euro). Totaal 18 euro, 2 euro over.

Beoordelingscriteria

Het totaal is niet meer dan 20 euro
Elk kind krijgt evenveel snoep en drinken (steeds 4, of 8)
De bedragen per regel en het totaal kloppen

Hoeveel euro houd je over?

Uitwerking

Geen vast antwoord. Het is 20 euro min het totaal van de boodschappenlijst. 0 euro is ook goed.

Maak zelf een geldpuzzel voor een klasgenoot. Bijvoorbeeld een verdwenen munt, een munten-raadsel, of op hoeveel manieren je iets kunt betalen. Schrijf of teken de puzzel hier.

Tip: Los je puzzel eerst zelf op. Is er maar één goed antwoord? Of wil je juist alle manieren laten zoeken?

Geen vast antwoord

Toelichting

Laat een klasgenoot de puzzel echt oplossen. Waren er meer antwoorden dan de maker dacht? Bespreek dat samen; dat is juist leerzaam.

Beoordelingscriteria

De puzzel is duidelijk en op te lossen
Het antwoord bij de volgende vraag klopt met de puzzel
De puzzel laat de klasgenoot nadenken (niet alleen één som uitrekenen)

Wat is het antwoord van jouw puzzel?

Geen vast antwoord

Toelichting

Controleer of het antwoord klopt met de puzzel.

Beoordelingscriteria

Het antwoord past bij de eigen puzzel en klopt (de bedragen tellen goed op)
Zijn er meer goede antwoorden, dan noemt de leerling ze of zegt dat er meer zijn