Waarom staat de regenmeter midden op het gras, ver van het gebouw en de bomen?
A Daar kan de beheerder hem beter zien.
B Een dak of boom houdt regen tegen, of laat er juist extra op druppen.
C Op gras valt meer regen dan op een dak.
Antwoord: B (Een dak of boom houdt regen tegen, of laat er juist extra op druppen.)
Onder een boom vangt de meter te weinig regen, naast een dakgoot te veel. Dat komt terug in de tweede dienst (de sproeier).
Waarom hangt de thermometer in een witte hut in de schaduw?
A Dan meet hij hoe warm de lucht is, en niet hoe warm de zon de thermometer zelf maakt.
B Dan kunnen vogels er niet op gaan zitten.
C Dan gaat de thermometer langer mee.
Antwoord: A (Dan meet hij hoe warm de lucht is, en niet hoe warm de zon de thermometer zelf maakt.)
Wit kaatst zonlicht terug en de spleten laten de lucht erdoor. Een thermometer in de zon wordt veel warmer dan de lucht om hem heen.
Het logboek van weerstation Duinhoek. Bft is windkracht in Beaufort.
Op welke dag was het volgens het logboek het warmst?
A 5 juli
B 6 juli
C 8 juli
D 9 juli
Antwoord: C (8 juli)
8 juli, met 36 °C. Dat is een van de twee foute metingen (tweede dienst), maar hier gaat het nog om aflezen.
Hoeveel millimeter regen viel er volgens het logboek op de zeven dagen samen?
Tip: Dagen met 0 mm mag je overslaan.
Antwoord: 57 mm
14 + 2 + 31 + 9 + 1 = 57 mm. Handig: 14 + 31 + 9 + 1 = 55, plus 2.
Op hoeveel van de zeven dagen viel er volgens het logboek regen? Schrijf het op als breuk.
Antwoord: 5/7 (gelijkwaardige breuken goed)
Regen op 4, 5, 6, 7 en 9 juli, dus 5 van de 7 dagen.
Wat was de gemiddelde temperatuur van de zeven dagen volgens het logboek?
Tip: Tel de zeven temperaturen op. Deel dan door 7.
Antwoord: 24 °C
23 + 25 + 27 + 19 + 17 + 36 + 21 = 168. 168 ÷ 7 = 24 °C.
De schaal van Beaufort. Pas vanaf windkracht 9 heet het officieel storm.
Zet de windkracht van deze dagen op de lijn. Gebruik het logboek.
A 3 juli
B 6 juli
C 7 juli
Antwoord: A: 2, B: 9, C: 6
Op 6 juli wees de windvaan naar het westen. Het waaide dus uit het westen. Welke kant op ging de rook uit de schoorstenen van het dorp?
A Naar het westen
B Naar het oosten
C Naar het noorden
D Naar het zuiden
Antwoord: B (Naar het oosten)
Een westenwind komt uit het westen en blaast dus naar het oosten. De pijl van een windvaan wijst de kant op waar de wind vandaan komt.
Hoeveel liter regen zou er op 6 juli op jouw schoolplein zijn gevallen? Schat het en schrijf op hoe je schatte.
Tip: Schat eerst hoe lang en hoe breed het plein is, in meters.
Antwoord: ongeveer 36.000 liter (goed: 8.000 tot en met 150.000)
Pleinen verschillen veel; kijk vooral of de leerling lengte keer breedte doet en dan keer de millimeters. Wie de echte maten van het plein uitstapt (1 grote stap is ongeveer 1 meter), krijgt een mooie schatting.
Kijk naar de temperatuurgrafiek. Op welke dag lijken de twee stations het minst op elkaar?
A 5 juli
B 6 juli
C 8 juli
D 9 juli
Antwoord: C (8 juli)
Op 8 juli maakt onze lijn een grote sprong omhoog en die van Polderweg niet.
Hoeveel graden was het op 8 juli bij ons warmer dan bij Polderweg?
Tip: Lees bij Polderweg de temperatuur af op de schaal. Die van ons staat ook in het logboek.
Antwoord: 15 ± 1 graden
36 − 21 = 15 graden. Op de andere dagen scheelt het hooguit 1 graad.
Kijk naar de regengrafiek. Op welke dag regende het bij ons flink, maar bij Polderweg helemaal niet?
A 4 juli
B 5 juli
C 6 juli
D 7 juli
Antwoord: A (4 juli)
Op 4 juli 14 mm bij ons en 0 mm bij Polderweg. En bij ons scheen die dag 12 uur de zon, het meeste van alle dagen.
Welke twee metingen in het logboek kloppen niet? Kies er twee.
A De regen op 4 juli
B De temperatuur op 5 juli
C De regen op 6 juli
D De temperatuur op 8 juli
E De wind op 6 juli
Antwoord: A (De regen op 4 juli), D (De temperatuur op 8 juli)
De sproeier vulde de regenmeter op 4 juli. Op 8 juli stond de weerhut de hele dag in de zon. Op 9 juli hing hij 's ochtends weer goed, dus 21 °C klopt.
Heeft de nachtdienst gelijk over 6 juli?
A Ja. Op 6 juli zijn de metingen heel anders dan op de dagen ervoor.
B Nee. Polderweg mat op 6 juli ook veel regen en een lage temperatuur.
C Ja. Bliksem maakt meters altijd kapot.
Antwoord: B (Nee. Polderweg mat op 6 juli ook veel regen en een lage temperatuur.)
Anders dan de dagen ervoor is nog geen fout. Bij storm horen weinig zon, veel regen en koelere lucht. Het buurstation mat hetzelfde soort weer, dus het is echt weer.
Schat hoe warm het op 8 juli echt was. Gebruik de grafiek en het logboek, en schrijf op hoe je schatte.
Antwoord: ongeveer 21 °C (goed: 18 tot en met 25)
Een goede schatting gebruikt Polderweg of de dagen ervoor en erna (17 °C en 21 °C). Het echte getal staat hierna in het boekje (22 °C).
Klaar met schatten? De chef heeft een reservethermometer, die altijd in de schaduw hangt. Die wees op 8 juli 22 °C aan. Die meting gebruik je vanaf nu. Op 4 juli viel er echt 0 mm regen.
Hoeveel millimeter regen viel er echt op de zeven dagen samen, zonder de sproeier?
Antwoord: 43 mm
57 − 14 = 43 mm, of opnieuw optellen: 2 + 31 + 9 + 1 = 43.
Wat was de echte gemiddelde temperatuur van de zeven dagen, met 22 °C op 8 juli?
Antwoord: 22 °C
23 + 25 + 27 + 19 + 17 + 22 + 21 = 154. 154 ÷ 7 = 22 °C. Korter: de meting was 14 graden te hoog; verdeeld over 7 dagen is dat 2 graden, dus 24 − 2 = 22.
Schrijf een verslag voor de chef. Welke twee metingen kloppen niet, en hoe weet je dat? Geef bij allebei bewijs. Heeft de nachtdienst gelijk?
Geen vast antwoord
Bij onweer zie je eerst de flits en hoor je daarna pas de donder. Het licht is er meteen, maar het geluid doet ongeveer 3 seconden over 1 kilometer. Tel de seconden tussen flits en donder en deel door 3. Dan weet je hoeveel kilometer de bui van je af is.
Logboek 6 juli: de tellingen van de chef.
Hoeveel kilometer was de bui om 21.10 uur van het station af?
Antwoord: 5 km
15 seconden gedeeld door 3 is 5 kilometer.
Wat deed de bui tussen 20.50 uur en 21.30 uur?
A Hij kwam steeds dichterbij.
B Hij kwam dichterbij en trok daarna weer weg.
C Hij trok steeds verder weg.
D Hij bleef even ver weg.
Antwoord: B (Hij kwam dichterbij en trok daarna weer weg.)
Van 12 km naar 9, 5 en 2 km, daarna weer 7 km. De bui trok vlak langs het station en ging weer weg.
Van 20.50 uur tot 21.20 uur kwam de bui steeds dichterbij. Hoeveel kilometer per uur ging hij toen?
Tip: Hoeveel kilometer kwam hij dichterbij in een half uur?
Antwoord: 20 km per uur
Van 12 km naar 2 km is 10 km in 30 minuten. In een uur dus 20 km: 20 km per uur.
Hoeveel seconden gaan er gemiddeld per worp af? Reken het uit voor je speelt.
Tip: Elk getal van de dobbelsteen komt even vaak. Tel op wat de zes getallen afhalen en deel door 6.
Antwoord: 6 seconden
(0 + 3 + 6 + 6 + 9 + 12) ÷ 6 = 36 ÷ 6 = 6 seconden.
Gemiddeld 6 seconden minder per ronde van 5 minuten. Hoeveel kilometer per uur komt de bui dan gemiddeld dichterbij?
Antwoord: 24 km per uur
6 seconden is 2 km per 5 minuten. Een uur heeft 12 keer 5 minuten: 12 × 2 = 24 km per uur.
Wat is het kleinste aantal seconden waarbij je zeker nog één ronde buiten kunt blijven, wat je ook gooit?
Tip: Wat gebeurt er als je een 6 gooit? Je telt altijd een getal uit de tafel van 3.
Antwoord: 45 seconden (ook goed: 43)
De grootste stap is 12 seconden. Bij 45 blijft er na een 6 nog 33 over: veilig. Bij 42 blijft er 30 over: te laat. 43 is als redenering ook goed, maar in het spel komen alleen getallen uit de tafel van 3 voor.
Je telt 42 seconden en blijft toch buiten. Hoe groot is de kans dat je te laat bent? Schrijf het als breuk.
Antwoord: 1/6 (gelijkwaardige breuken goed)
Alleen een 6 (12 seconden minder) brengt je op 30. Dat is 1 van de 6 uitkomsten.
Speel het onweersspel. Schrijf elke ronde op wat je kiest, wat je gooit, hoeveel seconden en kilometer het nog is en hoeveel metingen je hebt.
Geen vast antwoord
Controleer twee of drie rijen met de spelregels. De seconden gaan per ronde met 0, 3, 6, 9 of 12 omlaag, de kilometers zijn steeds de seconden gedeeld door 3.
Bij hoeveel seconden ging jij naar binnen, en waarom daar? Zou je het een volgende keer anders doen?
Geen vast antwoord
Er is geen goed of fout antwoord. Wie alleen bij 45 of meer buiten blijft, is nooit te laat. Wie gokt, kan meer metingen halen maar alles verliezen.
Op welke dag was de luchtdruk het laagst?
A 3 juli
B 6 juli
C 8 juli
D 10 juli
Antwoord: B (6 juli)
6 juli, 978 hPa. Dezelfde dag als de storm. Dat is geen toeval.
Hoeveel hectopascal daalde de luchtdruk van 3 juli tot 6 juli?
Antwoord: 43 ± 2 hPa
1021 − 978 = 43 hPa. De getallen staan ook in het logboek van de eerste dienst; van de barograaf aflezen mag 2 hPa schelen.
Op 11 juli stijgt de luchtdruk. Wat zet je in de verwachting voor de komende dagen?
A Er komt weer storm aan.
B Het weer wordt rustiger.
C Het gaat sneeuwen.
Antwoord: B (Het weer wordt rustiger.)
Stijgende luchtdruk betekent meestal rustiger weer. Het is een regel van "meestal", geen zekerheid; weerkundigen kijken ook naar de wind, de wolken en computermodellen.
Zo ontstaat een onweersbui. Zet de stappen in de goede volgorde.
A Hoog in de lucht koelt de lucht af. Er groeit een hoge stapelwolk vol druppels en ijs.
B In de wolk botsen ijsdeeltjes tegen elkaar. De wolk raakt elektrisch geladen.
C Er springt een bliksemflits over. De lucht eromheen wordt heel heet en knalt uit elkaar. Dat hoor je als donder.
D De zon verwarmt de grond en de lucht erboven.
E Warme, vochtige lucht stijgt op.
Antwoord: D › E › A › B › C
Daarom komt onweer in de zomer vaak aan het eind van een warme dag, zoals op de avond van 10 juli.
Maak een weerstrook van 3 tot en met 9 juli. Teken voor elke dag een pictogram en schrijf de echte temperatuur erbij.
Tip: Gebruik de verbeterde metingen uit de tweede dienst.
Geen vast antwoord
Een uitleg van de pictogrammen onderaan (een legenda) is een mooi extraatje. Het gaat om kloppende gegevens, niet om mooi tekenen.
Schrijf het weerbericht voor het dorp. Welke dag was de stormdag? Hoeveel regen viel er echt? Wat ging er mis op het station? Wat voor weer komt er? Geef een tip voor onweer.
Geen vast antwoord