tempono

Opslaan met een account

Met een gratis account sla je deze bundel op in je eigen materiaal: afdrukken, aanpassen en de antwoorden van je leerlingen nakijken.

Het geheime rekenschrift

Groep 3 · rekenen · Optellen en aftrekken tot 20 · 225 min

1. De gevonden briefjes 45 min

RechercheurLotKijkwatikvond!Driebriefjes.Bo,FennaenRavimaaktendezelfdesom.Maarzededenhetalledrieanders.
Briefje van Bo6+7…7,8,9,10,11,12,13.Dus13.
567891011121314Bomaaktsprongetjesvan1.
Briefje van Fenna6+4=10.Endannog3.10+3=13.Dus13.
Fennamaakteerstde10vol.
Briefje van Ravi6+6=12.Datweetik.7iser1meer.12+1=13.Dus13.
+Ravizieteendubbel.
1

Wat is het antwoord van alle drie?

13

Antwoord: 13

2

Wie maakt eerst de 10 vol?

A Bo

B Fenna

C Ravi

ABC

Antwoord: B (Fenna)

3

Wie gebruikt een som die hij al weet?

A Bo

B Fenna

C Ravi

ABC

Antwoord: C (Ravi)

Toelichting

Ravi kent 6 + 6 uit zijn hoofd en leidt 6 + 7 daaruit af. Dat heet een afgeleide som.

4

Hoeveel sprongetjes maakt Bo?

7

Antwoord: 7

Veelgemaakte fouten

  • 13: de leerling telt het eindgetal in plaats van de sprongen.
  • 8: de leerling telt het startgetal 6 mee.
5

Wie heeft de minste stappen nodig?

A Bo

B Fenna

C Ravi

D Fenna en Ravi evenveel

ABCD

Antwoord: D (Fenna en Ravi evenveel)

Uitwerking

Fenna en Ravi hebben elk twee stappen (6 + 4, dan + 3; of 6 + 6, dan + 1). Bo heeft er zeven.

Doorvragen

  • Is weinig stappen altijd beter? (Alleen als je de stappen ook zeker weet.)
ExtraspeurwerkKunjij6+7nogopeenvierdemanieruitrekenen?Probeerhetopkladpapier.

2. Wie schreef dit? 45 min

RechercheurLotDezebriefjeshebbengeennaam.Maarikzieaandestappenwiehetschreef.Jijook?
Briefje A9+4…9+1=10.10+3=13.
6

Welke manier is briefje A?

A Tellen, zoals Bo

B Via 10, zoals Fenna

C Dubbelen, zoals Ravi

ABC

Antwoord: B (Via 10, zoals Fenna)

Briefje B7+8…7+7=14.14+1=15.
7

Welke manier is briefje B?

A Tellen, zoals Bo

B Via 10, zoals Fenna

C Dubbelen, zoals Ravi

ABC

Antwoord: C (Dubbelen, zoals Ravi)

Briefje C5+3…6,7,8.
8

Welke manier is briefje C?

A Tellen, zoals Bo

B Via 10, zoals Fenna

C Dubbelen, zoals Ravi

ABC

Antwoord: A (Tellen, zoals Bo)

Briefje D8+9…8+8=16.16+1=17.
9

Welke manier is briefje D?

A Tellen, zoals Bo

B Via 10, zoals Fenna

C Dubbelen, zoals Ravi

ABC

Antwoord: C (Dubbelen, zoals Ravi)

Toelichting

Ook goed te zien als 9 + 9 = 18, 1 eraf. Vraag de leerling of dat ook kan.

Er klopt iets niet!

Briefje van Bo8+4…8,9,10,11.Dus11.
10

Wat doet Bo fout?

A Hij telt de 8 mee

B Hij telt te ver door

C Hij moet via 10 rekenen

ABC

Antwoord: A (Hij telt de 8 mee)

Uitwerking

Bo begint met tellen bij 8. Maar de 8 heb je al. Je begint bij 9.

Veelgemaakte fouten

  • Kiest C. Via 10 is handig, maar doortellen mag ook. De fout zit in het tellen.
11

Wat is 8 + 4 echt?

12

Antwoord: 12

Briefje van Fenna7+5…7+3=10.10+3=13.Dus13.
12

Wat doet Fenna fout?

Tip: Hoeveel van de 5 heeft ze al gebruikt?

A 7 + 3 is geen 10

B Na de 3 is er nog 2 over, niet 3

C Ze moet beginnen bij de 5

ABC

Antwoord: B (Na de 3 is er nog 2 over, niet 3)

Uitwerking

5 = 3 + 2. Na 7 + 3 = 10 is er nog 2 over: 10 + 2 = 12.

Veelgemaakte fouten

  • Fenna splitst de 5 niet echt. Laat het leggen met 5 fiches.
13

Wat is 7 + 5 echt?

12

Antwoord: 12

ExtraspeurwerkEenbriefjezegt:9+6…10+6=16.16−1=15.Hoerekendedezespeurder?Vertelhetaanjejufofmeester.

3. Welke manier is het handigst? 45 min

RechercheurLotNubenjijderekenaar.Rekenelkesomoptweemanieren.Schrijfjestappenindevakken.Welkemaniervondjijhethandigst?
14

Reken 9 + 6 uit. Eerst zoals Bo, dan zoals Fenna.

Tellen=Via10=Hethandigstvondik:TellenVia1010,11,12,13,14,15159+1=1010+5=1515

Antwoord: 15 (2 manieren)

Tellen=Via10=Hethandigstvondik:TellenVia1010,11,12,13,14,15159+1=1010+5=1515

Veelgemaakte fouten

  • Bij tellen 14: de leerling telt de 9 mee (zoals Bo in deel 2).
  • Via 10 maar 10 + 6 = 16: de leerling vergeet dat de 1 al gebruikt is.
15

Reken 7 + 8 uit. Eerst via 10, dan met dubbelen.

Via10=Metdubbelen=Hethandigstvondik:Via10Metdubbelen7+3=1010+5=15157+7=1414+1=1515

Antwoord: 15 (2 manieren)

Via10=Metdubbelen=Hethandigstvondik:Via10Metdubbelen7+3=1010+5=15157+7=1414+1=1515

Toelichting

Ook goed: 8 + 2 = 10, 10 + 5 = 15; of 8 + 8 = 16, 1 eraf.

Doorvragen

  • Welke dubbelen ken je zeker? Die helpen bij de sommen ernaast.
16

Bij welke som is tellen wél handig?

A 12 + 2

B 9 + 8

C 6 + 7

ABC

Antwoord: A (12 + 2)

Uitwerking

Bij + 2 tel je maar twee stapjes. Bij 9 + 8 en 6 + 7 worden het er veel.

17

Ravi zegt "Dubbelen werkt altijd." Bij welke som werkt dat niet goed?

A 6 + 7

B 8 + 9

C 3 + 9

ABC

Antwoord: C (3 + 9)

Uitwerking

3 en 9 liggen ver uit elkaar. Dan is er geen dubbel dichtbij. Handig is 9 + 1 + 2, of doortellen vanaf 9.

18

Reken 8 + 6 uit op jouw handigste manier. Laat je stappen zien.

Mijnhandigstemanier=8+2=1010+4=1414

Antwoord: 14

Mijnhandigstemanier=8+2=1010+4=1414

Toelichting

Ook goed: 6 + 6 = 12, + 2 = 14; of 7 + 7 = 14 (1 van de 8 naar de 6).

Beoordelingscriteria

  • De stappen kloppen en komen uit op 14
  • De leerling kan zeggen waarom deze manier handig is
ExtraspeurwerkReken6+8uitmeteendubbeldaternietinstaat.Tip:7+7.

4. Ook bij min 45 min

RechercheurLotBoenFennamaaktenookeenminsom.Weerallebeianders.
Briefje van Bo13−5…12,11,10,9,8.Dus8.
Briefje van Fenna13−3=10.Ermoetnog2af.10−2=8.Dus8.
19

Fenna haalt de 5 in twee stukken weg. Welke stukken?

A 3 en 2

B 5 en 0

C 4 en 1

ABC

Antwoord: A (3 en 2)

Uitwerking

Eerst 3, dan is ze precies op 10. Dan nog 2.

20

Reken 14 − 6 uit. Eerst terugtellen, dan terug via 10.

Terugtellen=Terugvia10=Hethandigstvondik:TerugtellenTerugvia1013,12,11,10,9,8814−4=1010−2=88

Antwoord: 8 (2 manieren)

Terugtellen=Terugvia10=Hethandigstvondik:TerugtellenTerugvia1013,12,11,10,9,8814−4=1010−2=88

Veelgemaakte fouten

  • 9: de leerling telt de 14 mee bij terugtellen.
RechercheurLotRaviheefteengeheimtrucje."Ikweet6+6=12.Dusweetikook12−6!"
21

Hoeveel is 12 − 6?

6

Antwoord: 6

22

Welke dubbel helpt bij 16 − 8?

A 8 + 8 = 16

B 6 + 6 = 12

C 16 + 16 = 32

ABC

Antwoord: A (8 + 8 = 16)

Een briefje zonder naam15−7…15−5=10.10−3=7.Dus7.
23

Er zit een fout in. Wat is 15 − 7 echt?

Tip: Hoeveel van de 7 is al weg na 15 − 5?

8

Antwoord: 8

Uitwerking

7 = 5 + 2. Na 15 − 5 = 10 moet er nog 2 af: 10 − 2 = 8.

Veelgemaakte fouten

  • Dezelfde fout als Fenna in deel 2: de tweede stap is niet wat er over is van de 7.
ExtraspeurwerkRavizegt:7+7=14,dus14−7=7.Bedenkzelfnogdrievanzulkeparen.

5. Jouw geheime briefje 45 min

RechercheurLotNubenjijdegeheimschrijver.Schrijfeenbriefje.Zetergeennaambij,enooknietwelkemanierjegebruikt.
24

Kies een plussom of minsom tot 20. Schrijf hem op.

Geen vast antwoord

Toelichting

Een som met een sprong over de 10 maakt het spannender (zoals 8 + 6 of 13 − 5).

25

Schrijf je briefje. Laat elke stap zien.

Geen vast antwoord

Beoordelingscriteria

  • Elke stap staat er, ook de stap naar 10 of het dubbel
  • De stappen kloppen en komen op het goede antwoord uit
  • Een ander kan de manier herkennen
26

Welke manier gebruikte jij?

A Tellen

B Via 10

C Dubbelen

D Een andere manier

ABCD

Geen vast antwoord

Toelichting

Niet goed of fout. Vergelijk met het briefje.

27

Geef je briefje aan een klasgenoot. Laat hem of haar raden welke manier je gebruikte.

28

Raadde je klasgenoot het goed?

A Ja

B Nee

AB

Geen vast antwoord

29

Wat zou je de volgende keer anders opschrijven?

Geen vast antwoord

ExtraspeurwerkSchrijfdezelfdesomopeentweedebriefje,meteenanderemanier.Kanjeklasgenootookdieraden?