tempono
Compacten en verrijken

Zes basisregels voor verrijking

Iedereen wil leerlingen die meer aankunnen iets goeds geven. Toch gaat het vaak op dezelfde manieren mis. Herken je er een?

Vaak zoBeter zo

Hij is snel klaar, dus krijgt hij er een extra werkblad bij.

Eerst compacten, dan verrijken

Verrijking komt in de plaats van werk, niet erbovenop. Schrap eerst wat een leerling al beheerst: de uitleg die hij niet nodig heeft en een groot deel van de herhaling. In de tijd die vrijkomt, doet hij iets wat hem uitdaagt. Komt verrijking bovenop het gewone werk, dan voelt het als straf voor goed werk.

Routes in tempono: per doel van het blok deels compact of compact, en hoeveel vrije tijd dat geeftIn tempono: De voortoets van het blok laat per leerling en per les zien wat hij kan overslaan. Jij kiest de route: deels compact, compact, of Compact+ met een eigen bundel.

Ze maakt de plusopdrachten uit de methode, en daarna nog meer plusopdrachten.

Het extra werk uit de methode is niet genoeg

De plusopdrachten in een methode zijn gemaakt voor leerlingen die net wat sneller zijn. Voor de sterkste leerlingen is dat vaak nog te makkelijk, of meer van hetzelfde. Zij hebben ander werk nodig: breder en dieper, niet de stof van volgend jaar.

Een bladzijde uit Wie wint de verkiezing?, met fiches en een stemtabelIn tempono: Bundels gaan over het thema van je klas, met echte problemen om op te lossen: metingen, tabellen, grafieken, spellen en puzzels. Verbreding en verdieping, geen stof van later.

Verrijking is er alleen bij rekenen, want daar heeft de methode iets voor.

Breder dan rekenen

Verrijking begint vaak bij rekenen, maar kijk wat een leerling nodig heeft. Sommigen zijn overal sterk, anderen juist in taal, of ze hebben een eigen interesse. Wie werkt aan iets wat hem boeit, houdt het langer vol. Kijk ook naar huiswerk dat alleen herhaalt wat in de klas al lukte.

De bibliotheek met bundels voor rekenen, natuur en techniek, burgerschap en aardrijkskundeIn tempono: Een bundel gaat over wat je klas bezighoudt, van het weer tot verkiezingen. Je assistent maakt er een bij elk thema en elk vak.

Wie klaar is, mag iets uit de verrijkingskast pakken. Als hij er zin in heeft.

Niet vrijblijvend, wel met uitleg

Verrijking hoort bij wat een leerling nodig heeft om te leren, door te zetten en met fouten om te gaan. Het is dus geen beloning die hij ook kan laten liggen. Vertel wel waarom: wat hij overslaat, en wat hij daarvoor in de plaats doet. Hoe gewoner het in je klas is dat iedereen krijgt wat hij nodig heeft, hoe makkelijker een leerling het aanneemt.

Een weektaak: per les wat de leerling doet en hoe langIn tempono: Het compactplan maakt zichtbaar welke lessen een leerling overslaat en wat hij in die tijd doet. Dat helpt bij het gesprek met de leerling, en met de ouders.

Het verrijkingsschrift gaat aan het eind van de periode mee naar huis, ongezien.

Samen terugkijken

Verrijkingswerk dat niemand bekijkt, verliest zijn betekenis. Kijk tussendoor mee en geef feedback op hoe een leerling het aanpakt, niet alleen op het eindresultaat. Een cijfer zegt hier weinig: het gaat om wat hij leerde en waar hij vastliep.

Gescande antwoordbladen: per opdracht goed, onduidelijk of nog leegIn tempono: Scan een blad met je telefoon aan het tafeltje van de leerling. Je ziet per opdracht wat goed, fout of onduidelijk is, en opent meteen de stappen in de handleiding. Hulp, geen cijfer.

Hij zit de hele middag alleen op de gang met zijn plustaak.

Niet alleen in een hoekje

Werk dat een leerling helemaal zelf af kan, is meestal te makkelijk. Zeker jonge kinderen hebben begeleiding nodig: een korte uitleg vooraf, en tussendoor een gesprekje over hoe het gaat. Leren is ook samen leren. Werkt een leerling altijd alleen en wil hij terug bij de groep, bespreek dan met je intern begeleider of versnellen beter past.

De docentweergave met vragen voor het gesprek bij een dienstIn tempono: De handleiding geeft je per deel een korte uitleg, stopmomenten en vragen voor het gesprekje tussendoor. In de docentweergave heb je ze op het scherm.

Verder lezen

Deze regels zijn gebaseerd op Basistips voor verrijking van Ilse Verhoeven op Hoogbegaan, met literatuur en een geheugensteuntje om te downloaden.

Zelf proberen?

tempono is in ontwikkeling. Heb je een paar leerlingen die meer aankunnen? Vraag een plek in de pilot aan, of kijk eerst in de bibliotheek wat er al is.