Verrijkingsbundels voor rekenen
Verrijking en verdieping voor rekenen, voor leerlingen die meer nodig hebben dan alleen de methode. Geen extra sommen, maar puzzels, strategieën en echte problemen.
37 bundels · groep 3-7 · 1,75 uur tot 6,75 uur
groep 4 · rekenenDe voerronde
Met dierverzorger Fenna zet de leerling het voer klaar in de dierentuin: elke voerbak is een deelsom. De leerling zet uitdelen, bakjes vullen, terug naar de keersom, halveren en de tafel van 10 naast elkaar en kiest per som de handigste manier. De getallen blijven bij de tafels van 1 tot en met 5 en 10; alle sommen gaan precies op.
groep 4 · rekenenRingwerpen op de kermis
Op de kermis gooit de leerling ringen om pinnen met punten en telt na elke beurt drie of meer getallen op. In plaats van van links naar rechts te tellen kijkt de leerling eerst: vriendjes van 10, via het tiental, tientalvriendjes en bijna-dubbelen. Tot slot een spel met de dobbelsteen en een eigen ringwerpkraam. Alle uitkomsten blijven tot 100.
groep 7 · rekenen + natuur en techniekHet zonnestelsel op schaal
De leerling bouwt het zonnestelsel op schaal, eerst de groottes op tafel en dan de afstanden op het schoolplein, en ontdekt dat daar een tweede schaal voor nodig is. Rekenen met echte, heel grote getallen, eenheden omrekenen en afstanden omzetten in reistijden. Tot slot de vraag wat het model goed laat zien en wat niet.
groep 7 · natuur en techniek + rekenenUitbraak: het lab voor plantenziektes
In een lab voor plantenziektes speelt de leerling met fiches en een dobbelsteen na hoe een ziekte zich over een akker verspreidt. In vier protocollen voorspellen, testen, een grafiek van de groei maken, een maatregel ontwerpen en advies geven met getallen als bewijs. Tot slot de vraag wat zo'n model wel en niet zegt over het echt.
groep 6 · burgerschap + rekenenWie wint de verkiezing?
Een klas kiest een uitje, en de leerling telt dezelfde stembriefjes op vier manieren. Elke methode geeft een andere winnaar. Daarna ontwerpt de leerling een eigen telmethode en sluit af met een debat over de vraag wat eerlijk is.
groep 6 · geschiedenis + rekenenDe Snoekclan: een jaar als jager-verzamelaar
De leerling leidt een jaar lang een clan van jagers-verzamelaars, seizoen na seizoen, en keuzes werken door. Een kampplek kiezen met een kaart op schaal, in een dobbelspel genoeg eten vinden, een wintervoorraad plannen en tot slot ruilen of vechten met nieuwe buren. Elk deel eindigt met wat archeologen echt gevonden hebben.
groep 6 · aardrijkskunde + rekenenStorm op het weerstation
De leerling draait vier diensten op een weerstation na een stormachtige week. Metingen lezen en vergelijken, twee foute metingen opsporen met bewijs uit een buurstation, rekenen met de donderregel in een onweersspel, en een weerbericht schrijven met een verwachting uit de luchtdruk. Een meting niet zomaar geloven is de kern.
groep 5 · rekenenMijn rekendagboek
Een rekendagboek naast de gecompacte route. Op elke bladzijde kiest de leerling drie sommen uit het eigen rekenboek, rekent ze op twee manieren uit en schrijft op welke manier het handigst was en waarom. Een lijst rekenmanieren met namen helpt kiezen; de leerkracht ziet per bladzijde hoe de leerling rekent, niet alleen óf het klopt.
groep 5 · rekenenDe splitsfabriek
In de splitsfabriek zaagt een machine lastige keersommen als 6 × 14 in stukken die je uit je hoofd weet, getekend als een rechthoek van vakjes. De leerling zoekt uit waar je het handigst zaagt, wanneer je liever iets eraf zaagt en wanneer verdubbelen sneller is, en draait de fabriek dan om: delen als terugwerken. Veel sommen op twee manieren naast elkaar, zodat zichtbaar wordt hoe de leerling rekent.
groep 5 · rekenenDe rekenrechtbank
In de Rekenrechtbank staan uitwerkingen terecht, en de leerling is de rechter: klopt het antwoord, klopt de manier, en kan het handiger? Goede antwoorden met een omslachtige manier, slimme manieren met een fout en regels die toevallig kloppen komen voorbij. Tot slot maakt de leerling zelf een zaak voor een klasgenoot en schrijft een verslag voor de krant.
groep 5 · rekenen + geschiedenis + economieDe handelsroute: het kasboek van een handelshuis
In 1601 gaat de leerling in de leer bij een Amsterdams handelshuis en vaart met vis, graan en peper langs vijf havens, met een kasboek, fiches en een dobbelsteen. Routes vergelijken, zien wat aanbod met een prijs doet en samenwerken tegen concurreren afwegen. De laatste ronde vraagt wie de prijs van de peper betaalde.
groep 5 · rekenen + aardrijkskundeStormeiland: het logboek van Noor en Sem
Noor en Sem zijn met hun bootje aangespoeld op een leeg eiland, en hun logboek is het boekje. De leerling leest een kaart, kiest een kampplek, speelt een weerspel met dobbelstenen, verdeelt water en eten met een verhoudingstabel en maakt een vluchtplan op schaal. Wat de leerling op de ene dag kiest, telt de dagen erna.
groep 4 · rekenenAanvullen of weghalen?
Op de markt maken Kees en Jada ruzie: Kees haalt altijd weg, Jada vult altijd aan. De leerling rekent minsommen op beide manieren, springt op de lege getallenlijn, leert de 9-truc van de rommelmarkt en schrijft een eigen marktregel voor wanneer welke manier het handigst is. De getallen blijven tot 100; het denkwerk zit in kiezen en uitleggen.
groep 4 · rekenenKortste route
Als piloot bij een ruimtekoeriersdienst vliegt de leerling sommen tot 100 over drie routes: rijgen, splitsen of via een rond getal. Elke stap kost brandstof, een sprong over een tiental het dubbele, dus de leerling kiest per som de goedkoopste route. Tot slot zoekt de leerling de fouten in het logboek van piloot Rik en schrijft een eigen routeregel.
groep 4 · rekenenDe tafelbouwers
De leerling is leerling-bouwer en krijgt maar vier tafels: die van 1, 2, 5 en 10. Daarmee bouwt de leerling alle andere: dubbel-dubbel voor ×4, tien keer en één eraf voor ×9. Op een eigen tafelkaart staat bij elke som de handigste route, en de leerling ziet zelf welke paar sommen het waard zijn om gewoon te onthouden.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: detective Noor en de verdwenen taart
De taart van Professor Pi is verdwenen, en met detective Noor zoekt de leerling uit wie hem opat. Onderweg een puzzelrooster, leugenaarsraadsels, kinderen in een rij, een dierenvierkant en snoepjes pakken zonder te kijken: wat weet ik zeker en wat volgt daaruit? Tot slot maakt de leerling zelf een logische puzzel.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: de tijdmachine van Professor Pi
Professor Pi heeft een tijdmachine gebouwd. De leerling rekent hoe lang een reis duurt, ook over het hele uur heen, rekent terug vanaf een eindtijd, puzzelt met een digitale klok en een spiegelklok en met de kalender, en ontwerpt tot slot een dagplanning die een klasgenoot nakijkt. Een deel van de Denkclub.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: het geheim van het toverkwadraat
In een toverkwadraat is elke rij, kolom en schuine lijn samen even veel. De leerling vult lege vakjes in door terug te rekenen, kiest een slimme plek om te beginnen, legt de getallen 1 tot en met 9 met proberen en verbeteren, en maakt tot slot zelf een toverkwadraat. Een deel van de Denkclub.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: de geheime marktkraam
Op de markt van Professor Pi is elk plaatje een getal. De leerling zoekt wat elk plaatje waard is: eerst met één soort plaatje, dan door twee sommen te vergelijken en met weegschalen. Algebra zonder letters, met getallen tot ongeveer 30. Tot slot maakt de leerling zelf een plaatjespuzzel.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: tegels, lucifers en zwembaden
De Denkclub bouwt figuren van tegels en lucifers die steeds groter worden. Doortellen lukt voor figuur 4, maar voor figuur 10 of 20 moet de leerling de regel zien. Daarna terugrekenen (welke figuur heeft 41 tegels?), op twee manieren tellen en tot slot een eigen groeipatroon bedenken.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: kijk eens van opzij
Hoeveel kubussen zitten er in een bouwsel, ook de kubussen die je niet ziet? De leerling telt, schrijft de plattegrond met getallen, tekent het bouwsel van voren, van opzij en van boven, en redeneert terug: welk bouwsel past bij deze aanzichten? Tot slot ontwerpt de leerling een eigen toren voor een klasgenoot. Een deel van de Denkclub.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: de bruggen van de stad
Kun je een figuur tekenen zonder je pen op te tillen? De leerling probeert, telt bij elk punt de lijnen en vindt zelf de regel die zegt wanneer het kan. Dan volgt de beroemde puzzel van de bruggen: kan Professor Pi over elke brug precies één keer wandelen? Ook "het kan niet, en zo weet ik dat" is een antwoord.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: robot Bolt programmeren
Programmeren zonder computer. Robot Bolt loopt over een bord met vakjes; de leerling speelt programma's na met een pion, vindt de fout in een programma van Sam, maakt programma's korter met herhaal en ontwerpt tot slot een eigen programma en bord. Stappen precies volgen, vergelijken en zelf bedenken.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: vormen van vier vierkantjes
Hoeveel vormen kun je maken van vier vierkantjes die met een hele zijde aan elkaar zitten? De leerling zoekt systematisch, herkent dubbele vormen door te draaien en om te draaien, en kan zeggen dat er echt niet meer zijn. Daarna puzzelen met de vormen en een eigen puzzel maken. Een deel van de Denkclub.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: de spiegelkamer
In de spiegelkamer maakt de leerling halve figuren af, telt spiegelassen van vormen en verkeersborden, ontdekt spiegelschrift en spiegelt over een schuine lijn en over twee lijnen. Sam schuift waar hij moet spiegelen, en de leerling legt uit wat er mis is. Tekenen, tellen vanaf de spiegellijn en controleren met een spiegeltje.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: het dobbelsteenfeest
De Denkclub houdt een dobbelsteenfeest. De leerling voorspelt, gooit en verklaart: heeft elk getal evenveel kans, welke som komt bij twee dobbelstenen het vaakst, en is een spel eerlijk? Het rekenwerk blijft licht; nieuw is dat toeval een patroon heeft. Tot slot bedenkt de leerling een eerlijk dobbelspel.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: op hoeveel manieren?
Op hoeveel manieren kan iets? In de ijssalon, bij outfits, met getalkaartjes, handjes geven en sjoelen zoekt de leerling alle mogelijkheden. Een lijst, een boom of een tabel zorgt dat er niets vergeten wordt, en de leerling ontdekt zelf dat het aantal ook uit te rekenen is. Een deel van de Denkclub.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: hoeveel past erin?
De leerling meet met het eigen lijf en met een liniaal, en leert slim schatten met iets wat hij al weet. Daarna lost de leerling een grote vraag op in kleine stappen, zoals hoeveel knikkers er in een schoenendoos passen, en bedenkt zelf zo'n vraag. Een goede schatting is ook een goed antwoord, mits je controleert of hij kan kloppen.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: de snoepwinkel van Sam
Sam opent een snoepwinkel voor het schoolfeest. De leerling betaalt met zo weinig mogelijk munten, zoekt alle manieren om een bedrag te betalen, vergelijkt aanbiedingen en plant een feest met een budget. De bedragen blijven binnen de leerstof; het denkwerk zit in kiezen, alles systematisch nagaan en een keuze verantwoorden.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: de geheime lampjescode
Met vier lampjes van 8, 4, 2 en 1 maakt de leerling alle getallen tot en met 15, zonder het woord binair te hoeven kennen. Daarna ontdekt de leerling hoe een goocheltruc met kaarten werkt, kraakt geheime boodschappen en bedenkt een eigen code. Patronen zoeken en stappen precies beschrijven. Een deel van de Denkclub.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: rekentrucs ontmaskeren
De Denkclub ontmaskert rekentrucs, van de truc van de jonge Gauss tot goocheltrucs met "denk aan een getal" en patronen in de tafels. Steeds is de vraag waarom het werkt, en of het altijd werkt. De leerling test met voorbeelden, legt uit en bedenkt zelf een truc.
groep 4 · rekenenDe Denkclub: getallen van vroeger
De leerling schrijft getallen zoals mensen dat vroeger deden, met turven, Egyptische tekens en Romeinse cijfers, en zoekt de fouten van Sam. Door de systemen te vergelijken wordt duidelijk waarom onze cijfers zo handig zijn en wat de 0 doet. Tot slot bedenkt de leerling een eigen getalsysteem. Een deel van de Denkclub.
groep 4 · rekenen + digitale geletterdheidDe Ruimtecadetten: vijf missies op de cadettenschool
Op de cadettenschool verdient de leerling in vijf missies een badge. Puzzelroosters oplossen zonder te gokken, een vrachtruim slim inpakken, ruimtewezens sorteren op twee kenmerken en een robot programmeren, zonder computer. Tot slot maakt de leerling zelf een puzzel met precies één oplossing.
groep 4 · rekenen + geschiedenisDe hunebedbouwers: vijf dagen in de steentijd
Vijf dagen helpt de leerling een boerenfamilie in de steentijd een hunebed bouwen. Een groeipatroon voorspellen, keien wegen op een wip, ontdekken dat een twee keer zo grote kei acht keer zo zwaar is, en keien eerlijk verdelen. De getallen blijven binnen de leerstof; Tor en Lumi zijn het vaak oneens, en de leerling zoekt uit wie gelijk heeft.
groep 4 · rekenen + techniekDe Dijkdenkers: opdrachten van het waterschap
De leerling is ingenieur bij het waterschap en krijgt vijf werkorders van de dijkgraaf. Terugrekenen in een zandzakkenmuur, verborgen blokken tellen, precies 4 liter afmeten met twee emmers en de truc van een strategiespel vinden, en tot slot een eigen dijkvak ontwerpen dat aan echte eisen voldoet. Geen nieuwe rekenstof, wel een andere manier van denken.
groep 3 · rekenenRekenen zonder tellen
In de moestuin van Tuinvrouw Jet leert de leerling kijken in plaats van tellen: stippen flitsen, eieren in dozen van 10, kralen in rijen van 5 en lieveheersbeestjes met dubbele stippen. Daarna wordt zien rekenen: eerst de 10 vol, of een dubbel dat je al kent. Tot slot maakt de leerling een eigen kijkkaart en verzamelt sommen die nu zonder tellen lukken.
groep 3 · rekenenHet geheime rekenschrift
Rechercheur Lot vond kladbriefjes van Bo, Fenna en Ravi: dezelfde sommen, elk op een eigen manier. De leerling ontdekt wie doortelde, wie via 10 rekende en wie een dubbel gebruikte, vindt de fouten, rekent zelf op twee manieren en kiest de handigste. Tot slot schrijft de leerling een geheim briefje waarvan een klasgenoot de manier moet raden.